Қазақстандық түлектер Француз жоғары оқу орындарына жалпы негізде түсе алады
Францияның жоғары білім беру жүйесінде жоғары оқу орындарының үш негізгі түрі бар: жоғары мектептер, университеттер және мамандандырылған мектептер.
Француздық беделді білім беру моделі француз революциясынан бастау алады, ол мемлекетке қызмет ету негізінде құрылған және Жоғары Мектептер ұғымының құрылуына әкелді. Қазіргі ұлт элитасын қалыптастыруға жауапты жоғары мектептер өздерінің болашақ студенттерін іріктеу үшін конкурс ұйымдастыруға құқылы. Әдетте, француз орта мектептеріндегі ең табысты студенттер жоғары мектептерге түсуге тырысады (дайындық сыныптарында екі жыл оқығаннан кейін және ең жақсы жоғары мектептерге түсу конкурстарынан өткеннен кейін). Оқуды аяқтаған соң жоғары мектептердің түлектері мемлекеттік және жеке бизнес секторларында үздік лауазымдарға ие болады.
ЖОҒАРЫ МЕКТЕПТЕР (GRANDES ECOLES)
Жоғары мектептер (Grandes Ecoles) Француз жоғары білім беру жүйесінің бір ерекшелігі болып табылады. ХІХ ғасырдың басында құрылған олар университеттермен қатар өмір сүреді және олардан айтарлықтай ерекшеленеді:
- - бірінші курсқа жоғары мектептерге қабылдау тек түсу емтихандарының нәтижелері бойынша жүзеге асырылады,
- жоғары мектептер - шағын оқу орындары, жыл сайынғы қабылдау шамамен 30-50 адамды құрауы мүмкін,
- оларда кәсіпорындармен өте тығыз байланыс орнатылған (олардың кейбіреулері іс жүзінде ведомстволық жоғары оқу орындары болып табылады).
Үміткерлерді мұқият іріктеу кәсіби дайындықтың жоғары деңгейін қамтамасыз етеді; осы мектептердің түлектері ірі кәсіпорындарды басқарады және Франция мен басқа елдердің басқару элитасына кіреді.
Жоғары мектептер жеке немесе мемлекеттік болуы мүмкін. Мемлекеттік мектептер, әдетте, белгілі бір министрлікке жатады: Жастар істері министрлігі, Жоғары білім және ғылыми зерттеулер министрлігі, Қорғаныс министрлігі, Техникалық қамтамасыз ету министрлігі, Көлік министрлігі, Елордалық экономика министрлігі, Туризм министрлігі, Теңіз департаменті, Экономика, Қаржы, Өнеркәсіп министрлігі және т.б.
Франция аймақтары бойынша жоғары мектептердің тізімін мына жерден табуға болады Conférence des Grandes Ecoles (Жоғары Мектептер Конференциясы осы типтегі көптеген университеттерді біріктіреді): www.cge.asso.fr
Егер сіз Қазақстан Республикасының азаматы болсаңыз және 11-сыныптан кейін жоғары мектепке түскіңіз келсе, сізде таңдау бар:
- егер сіз техникалық ғылымдар (математика, физика, химия, биология, информатика) саласындағы академиялық жолды жалғастырғыңыз келсе, онда сізге CENTRE INTERNATIONAL DE VALBONNE – SOPHIA ANTIPOLIS (CIV) екі жылдық дайындық сабақтарынан өтуге кеңес береміз;
- егер сізде гуманитарлық қабілеттер болса (тарих, саясат, журналистика, экономика, құқық, өнер), онда сіз Sciences PO Paris-ке үміткер бола аласыз.
УНИВЕРСИТЕТТЕР (UNIVERSITÉS)
Олар әдетте орналасқан қалалардың немесе аймақтардың атымен аталады, мысалы: Université de Rouen немесе Université de Bourgogne (Дижон). Егер біз бірнеше университеттер жұмыс істейтін ірі қалалар туралы айтатын болсақ, онда университеттің атауына университеттің нөмірі мен қосымша атауы қосылады, мысалы: Université Lyon 1 Claude Bernard, Université Lyon 2 Lumière и Université Lyon 3 Jean Moulin, Université Paris 1 Pantheon Sorbonne, Université Paris 3 Sorbonne Nouvelle және т.б.
Француз мемлекеттік университетінің бірінші курсына түсу үшін Қазақстан азаматтары Demande d’admission préalable (DAP) – «Ақ досье» рәсімінен өтуі керек. Медицина факультетіне түсушілер де PACES факультетіне ақ досьені тапсырады.
Француз мемлекеттік университеттері мемлекет тарапынан қаржыландырылатындықтан, халықаралық студенттердің қолайлы бағамен оқуға бірегей мүмкіндігі бар. Мемлекеттік субсидиялардың арқасында студенттер оқу ақысының нақты құнының бір бөлігін ғана – тіркеу жарнасын төлейді. 2023-2024 оқу жылынан бастап Жоғары білім және ғылыми-зерттеу министрлігі мемлекеттік университеттер үшін келесі тіркеу жарнасын белгіледі:
- Licence: 2 770 евро
- Master I және II: 3 770 евро (жылына)
- Doctorat: 377 евро
МАМАНДЫРЫЛҒАН МЕКТЕПТЕР
Сәулет мектептері
Сәулет мектептерінің тізімін www.archi.fr сайтынан табуға болады. Мемлекеттік сәулет мектебіне оқудың кез келген деңгейінде түсу үшін арнайы тіркеу процедурасынан - «Сары досьені» толтырудан.өту керек.
Мемлекеттік сәулет мектептерінде оқу 6 жылға, Париждің арнайы Сәулет мектебінде (ESA) және Страсбург жоғары мемлекеттік өнер және индустрия мектебінде (ENSAIS) 5 жылға созылады. Мемлекеттік мектептерге түсу емтихандары жоқ; Қабылдау құжаттар мен портфолио конкурсына негізделген. Қабылдаудың маңызды критерийлерінің бірі - француз тілін жақсы білу (минималды B2). Сәулетші мамандығы туралы қосымша ақпарат алу үшін мына сайтқа кіріңіз: www.culture.gouv.fr
Аспаздық мектептері
"Аспаз", "Кондитер" және т. б. мамандығы бойынша білім алуға болатын мектептердің тізімін біздің онлайн каталогтан табуға болады: Licence немесе Master оқу деңгейін белгілеңіз, culinaire, restauration және т.б. кілт сөздері бойынша іздеңіз. Қабылдау ережелері, оқу құны мен шарттары таңдалған университеттердің веб-сайттарында немесе олармен тікелей байланысу арқылы анықталуы керек.
Фотосурет мектептері
Францияда фотосурет бойынша оқу екі бағытта жүргізіледі: көркемдік және техникалық.
Егер сіз көркемдік бағытқа қызығушылық танытсаңыз, ең алдымен француз фотосурет мектептеріне назар аударған жөн: олар фотосурет өнерін және оның тарихын, әртүрлі түсіру түрлерінің техникасын және фотосурет жанрларын зерттейді. Курсты аяқтағаннан кейін сіз бұқаралық ақпарат құралдарында жұмыс таба аласыз немесе мамандандырылған фотоагенттіктерде фрилансер ретінде жұмыс істей аласыз - репортер, сән фотографы, спорт фотографы және т.б.